Bu mektup, Kırşehir kültürüne gönül vermiş bir araştırmacı olarak stratejik temelde yapıcı öneriler dile getirmek amacıyla kaleme alınmıştır. Kurumların mevcut stratejik planlarının detaylarına açık kaynaklardan tam olarak ulaşılamasa da sunulan bu önerilerin, mevcut planlara vizyoner bir katkı sunması ve yeni eylem alanları açması hedeflenmektedir.
Anadolu‘nun kadim şehirlerinden Kırşehir, asırlar boyunca Türk-İslam medeniyetinin temel taşlarını oluşturmuş; ilim, irfan ve sanatta eşsiz bir mirasın beşiği olmuştur. Ancak bu zengin tarihî ve kültürel birikimine rağmen, şehrimiz ne yazık ki ulusal ve uluslararası tanıtım platformlarında hak ettiği konumu elde edememiştir. Oysa Kırşehir, yalnızca kendi sınırları içinde değil, tüm Türk Dünyası’nın ortak hafızasında da kritik bir yere sahiptir.
Son yıllarda şehrimize büyük emeklerle paha biçilmez değerde müzeler kazandırılmış ve Ahilik kültürünün tanıtılması yönünde önemli çabalar harcanmış olsa da bunlar yapılmayan şeylerin eksikliğini ve yeni projelerin gerekliliğini ortadan kaldırmamaktadır.
Dijital çağın, sosyal medya araçlarıyla kültürel ve değerler temelinde bir yozlaşmayı da beraberinde getirdiği günlerden geçiyoruz. Yerel kültürün ve toplumsal değerlerin gölgede kalmaya başladığı bu çağda, doğru değerleri ve bizi bugüne taşıyan tarihi şahsiyetleri daha görünür kılmak ve bugünün gençliğinin zihnine kazıyacak projelere dönüştürmek kaçınılmaz bir hal almıştır.
Kırşehir’e has yeni projelerin başarıyla hayata geçirilmesi, Kırşehir‘i kültürel olarak bir seviye ileri götürecek, bölgesel ve ulusal kültür dinamizminin itici gücü haline getirecek, böylece hem ilimize hem de ülkemizin kültürel birikimine kalıcı ve hayati katkılar sağlayacaktır.
Sözü fazla uzatmadan, naçizane önerilerime ve gerekçelerine kısaca değinmek istiyorum:
2026 VEYA 2027 YILININ “ÂŞIK PAŞA VE TÜRK DİLİ YILI” İLAN EDİLMESİ VE DEVLET TÖRENİ VE PROTOKOLÜ İLE KUTLANMASI.
Anadolu irfanının ve Türk dilinin kurucu şahsiyetlerinden olan Âşık Paşa (1272–1333), Kırşehir’de yaşamış ve en önemli eseri olan “Garibnâme” yi kaleme almıştır. Âşık Paşa’nın, Arapça ve Farsça‘nın resmî dil olarak yaygın olduğu bir dönemde, Türkçe‘yi bir medeniyet dili olarak yüceltme gayreti, milli kimliğimiz ve edebi tarihimiz açısından eşsiz bir değere sahiptir.
Âşık Paşa, eserini yazma amacını açıkça ifade ederek; “Türk diline kimse bakmaz idi. Türkler dahi bilmez idi ol dilleri.” sitemiyle başlamış ve Türkçe‘nin edebi alanda geri bırakılmasına karşı durmuştur. “Garibnâme”, sadece bir tasavvuf eseri değil, aynı zamanda Türkçenin Anadolu‘da resmiyet kazanma sürecine ışık tutan, millet olma bilincinin dil üzerinden inşa edilmesine büyük katkı sağlamış abidevi bir eserdir.
Türk Dili’nin Anadolu‘daki kurucu ruhun en temel bileşeni ve kaynağı olduğunu tescil etmek gerekmektedir. Verdiği eserlerle Türk Dilinin aşığı olan Âşık Paşa’yı Türkiye’ye tanıtmak ve eserleriyle uluslararası arenaya taşımak gerekmektedir.
Âşık Paşa‘nın “Garibnâme” adlı eseriyle, Türkçe‘nin Anadolu coğrafyasında edebi bir dil olarak kök salmasında oynadığı tarihi rol, Kırşehir‘i Türk dilinin onurlandırılması gereken merkezlerinden biri yapmaktadır.
Bu tarihsel misyon ışığında, 2026 veya 2027 yılında gerçekleşecek kritik yıldönümleri ve özel günlerin Kırşehir’de birleştirilerek kutlanması, dil bilincinin güçlendirilmesi açısından büyük bir fırsat sunmaktadır.
26 Eylül 1932‘de toplanan Birinci Türk Dili Kurultayı‘nın 2027′deki 95. yıl dönümü, Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkçeye verdiği önemi anma bağlamında, Âşık Paşa‘nın çabalarıyla bütünleştirilmelidir.
Kutlamaların Kırşehir’de gerçekleştirilmesi, Türk Dili’nin köklerinin ve Anadolu’da filizlenmesinin Âşık Paşa üzerinden somutlaştırılmasını sağlayacak, Kırşehir‘in kültürel kimliğini ulusal protokolle tescil edecektir.
Projenin Cumhurbaşkanlığı Himayesinde ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın eşgüdümünde pek çok kuruluşun (TDK, Milli Eğitim, Üniversiteler, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü, TÜRKSOY) katkısı ile ve diğer paydaşlarla yürütülmesi önem arz etmektedir.
UNESCO tarafından “Dünya Türk Dili Ailesi Günü” ilan edilen 15 Aralık tarihinin “Âşık Paşa Anma Töreni” ile birleştirilerek Kırşehir’de her yıl kültürel ve akademik etkinliklerle kutlanması.
“Garibnâme” adlı eseriyle tanınan Âşık Paşa (1272–1333), Türkçe’nin resmi dil olarak kabul edilmediği bir dönemde, Türkçe‘nin Anadolu‘da edebi dil olarak kök salmasında kritik rol oynamıştır. O, divan geleneğine karşın halkın diliyle yazmış, Türkçenin bir kültür ve medeniyet dili olmasına büyük katkı sağlamıştır.
Âşık Paşa’nın her yıl “Dünya Türk Dili Ailesi Günü” ile birlikte anılması, bu büyük şahsiyeti ve eserini öne çıkarmak yanında Kırşehir’in Türk Dünyası ile bağlarını da güçlendirerek bir marka şehir haline gelmesine katkı sağlayacaktır.
ÂŞIK PAŞA TÜRBESİ’NİN UNESCO GEÇİCİ MİRAS LİSTESİNE (TENTATİVE LİST) ALINMASI İÇİN YENİDEN TEKLİF YAPILMASI.
Türbe mimari ve kültürel önemi ile Âşık Paşa‘nın manevi kimliğini koruyan, nadir Selçuklu-Osmanlı geçiş dönemi eserlerinden birisidir.
Türbe ile ilgili olarak Sayın Valimiz Murat Sefa Demiryürek’in yakın dönemde başlattığı faaliyetler ve bu konudaki kapsamlı projelendirme yeni müracaatta elimizi güçlendirecektir.
“AŞIK PAŞA VE TÜRK DİLİ” ADIYLA MÜSTAKİL BİR MÜZE OLUŞTURULMASI VE AŞIK PAŞA’NIN ORİJİNAL YAZMA ESERLERİNDEN BAZI NÜSHALARIN BURADA SERGİLENMESİ.
Âşık Paşa’nın farklı kütüphanelerde (Topkapı Sarayı Müzesi-Süleymaniye Kütüphanesi-Milli Kütüphane) bulunan ve Kasım-Aralık aylarında Sayın Valimiz Murat Sefa Demiryürek’in girişimleriyle geçici olarak ilimizde sergilenen eserlerden birer nüshanın yapılacak müzede sergilenmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.
Müze, “Türk Dili’nin Anadolu’daki Kökleri” temasıyla markalaşmalı ve Âşık Paşa‘nın yanı sıra, Oğuz lehçeleri’nin gelişimine odaklanan eserlere de yer verilmelidir.
Kırşehir Ahi Evran Külliyesi Müzesi içinde bir bölümün/köşenin Âşık Paşa’nın eserleri ve tanıtımı için düzenlenmesi bu konuda ilk adım olabilir, ancak doğru olan, orta vadede müstakil bir müzenin oluşturulmasıdır. Âşık Paşa’nın tanıtılması ve Kırşehir’in bir turizm destinasyonu olarak markalaştırılması için müstakil bir müze çok önemlidir. Bu müze için Aşık Paşa Türbesi’nin bulunduğu alan da yer alternatifleri arasına değerlendirilebilir.
KIRŞEHİR’İN “TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR BAŞKENTİ” İLAN EDİLMESİ.
Türk Dünyası kültür başkenti olarak daha önce Eskişehir (2013) Kastamonu (2018) ve Bursa (2022) seçilmiştir. Kırşehir’in Türk Dünyası Kültür Başkenti olması, sadece bir şehre unvan vermek değil, aynı zamanda Türk dünyasının ortak medeniyet, ahlak ve irfan köklerine güçlü bir vurgu yapmak olacaktır.
Tarihsel birikimi ve Orta Asya damarıyla canlı kültürel bağları Kırşehir’i bu unvana en az diğer iller kadar layık kılmaktadır. Anadolu’nun kadim merkezlerinden biri olan Kırşehir, Orta Asya‘dan Anadolu’ya göç eden Türkmen/Oğuz boylarının yurt edindiği, kültürel ve manevi mirasını asırlar boyu yaşatmış bir ilim, irfan ve gönül pınarı şehridir. Köklü tarihi, zengin kültürel dokusu ve yetiştirdiği evrensel değerdeki şahsiyetleriyle (Hacıbayram Veli, Ahi Evran, Aşık Paşa gibi) Kırşehir, “Türk Dünyası Kültür Başkenti” unvanını en güçlü şekilde temsil etme potansiyeline sahiptir.
Kırşehir, Hacı Bayram-ı Veli‘nin yetiştiği, Muharrem Ertaş ve Neşet Ertaş gibi “Bozlak” geleneğinin büyük ustalarının feyz aldığı topraklardır. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi‘ne giren Bozlak/Abdal Müziği, Türk halk müziğinin en otantik ve duygusal damarıdır. Kırşehir, bu manevi ve sanatsal kökleriyle, Türk Dünyası‘nın ortak sanat ve estetik anlayışına derinlik katacak bir merkez olma potansiyelini taşımaktadır.
Âşık Paşa anısına, Türk lehçeleri arasında edebi çeviri ve sanatsal etkileşimi teşvik eden bir yıl boyu sürecek Dil ve Edebiyat Programları serisi başlatmak. Türk dünyasının tasavvuf ve halk ozanlarını bir araya getirerek, Kırşehir Abdal Geleneği ve UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası olan “Bozlak” müziği temelli ortak konserler ve atölyeler düzenlemek. Hem müracaata hem sonrasına yönelik ana faaliyet alanları olacaktır.
Şartlar araştırılarak ve dosya hazırlanarak İlgili kuruma (TÜRKSOY Daimî Konseyi) müracaat bu konudaki ilk adım olacaktır.
KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİNDE (KAEÜ) “TÜRK DİLİ VE LEHÇELERİ BÖLÜMÜ” AÇILMASI.
Türk Dili ve Lehçeleri Bölümü’nün açılması, Türk Dünyasından yüzlerce öğrenciyi ve akademisyeni Kırşehir’e çekerek KAEÜ‘yü Türk Dünyası’nın dil ve filoloji araştırmalarında bir cazibe merkezi haline getirecektir. Kırşehir’in bu hamlesiyle, hem Âşık Paşa’nın dil mirasına sahip çıkılmış olur hem de üniversite, Türkiye‘de Türk Lehçeleri konusunda uzmanlaşmış bir merkez haline gelir. Türkiye’de farklı üniversitelerde “Türk Lehçeleri ve Edebiyatları” bölümleri bulunsa da KAEÜ bünyesinde açılması ayrı bir anlam taşımaktadır.
“Türk Dili ve Edebiyatı” bölümlerinde hâlihazırda Türk Dili ve Türk Halk Edebiyatı alanlarında uzmanlaşmış öğretim üyeleri (özellikle dilbilim, Oğuzca, Eski Anadolu Türkçesi gibi alanlarda) bulunmaktadır. Yeni bir bölüm kurmanın zorluğu düşünülerek “Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü“nün “Türk Dili ve Lehçeleri” adıyla yeniden yapılandırılması da çözüm olabilir.
Kurulacak bölümün, özellikle Orta Asya/Kıpçak Lehçeleri ve Azerbaycan Türkçesi/Oğuz Grubu gibi alanlara ağırlık vermesi en doğru stratejik adım olacaktır.
“ATATÜRK VE MİLLÎ MÜCADELE MÜZESİ” KURULMASI.
Millî Mücadele‘nin en kritik dönemecinde Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını yedi gün ağırlayan, onlara coşkuyla ev sahipliği yapan cephelerde binlerce hemşerisini şehit veren Kırşehir’de bırakın bir Atatürk müzesini, mevcut müzelerde bir Atatürk köşesinin bile olmaması düşündürücüdür. Atatürk’ün ağırlandığı tüm yapı ve evlerin (taş yapılar dahil) zaman içinde yıkılmış/yıktırılmış olması da ayrı bir sorundur.
Kırşehir, Millî Mücadele’nin en kritik günlerinde, Mustafa Kemal Atatürk ve Heyet-i Temsiliye üyelerini kez (21-27 Aralık 1919) büyük bir coşku ve destekle ağırlayarak bağımsızlık yolunda atılan ilk adımlara güçlü bir destek vermiştir. Kırşehir halkının bu desteği, Temsil Heyeti’ne moral ve lojistik güç sağlamış; Millî Mücadele’nin halk nezdindeki meşruiyetini perçinlemiştir.
İlimizde bir “Atatürk ve Millî Mücadele Müzesi” kurulması sadece Atatürk’e değil dedelerimize de olan borcumuzdur. Bu müze, Kırşehir halkının vefasını kalıcı eserlerle somutlaştıracaktır. Toplumsal hafızamızın geleceğe aktarılması, ancak bu tür fiziksel eserler ve kurumsallaşmış anma programları aracılığıyla mümkündür.
Atatürk’ün Kırşehir ziyaretlerine ve o döneme ait etnografik malzemelere, Kurtuluş Savaşı’na katılan Kırşehirli gazi ve şehit isimlerine, Millî Mücadele telgraflarına ve Kırşehir ileri gelenlerinin bu mücadeleye desteğine odaklanan kalıcı ve kapsamlı bir müze envanteri oluşturulmalıdır.Atatürk ve arkadaşlarının 1919 yılında
Kırşehir’de kaldığı 21-27 Aralık günlerini kapsayan haftanın “”Kırşehir Millî Mücadele ve Atatürk Haftası” olarak kutlanması.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, Millî Mücadele’nin kaderini belirleyen kritik günlerde, Heyet-i Temsiliye üyeleriyle birlikte Kırşehir’i ziyaret ettiği tarih, 21-27 Aralık 1919’dur. Kırşehir halkının bu tarihte sergilediği tam destek ve coşku, Millî Mücadele’nin Anadolu’ya yayılmasında ve ulusal direnişin meşruiyet kazanmasında tarihî bir dönüm noktası teşkil etmiştir.
Her yıl 24 Aralık tarihi Atatürk’ün Kırşehir’e geliş yıldönümü olarak donuk rutin törenler ve toplumun ve öğrencilerin çok da dahil olmadığı programlarla kutlanmaktadır.
Toplumsal hafızanın oluşturulması ve kalıcı kılınarak geleceğe aktarılması, fiziksel eserler ve kurumsallaşmış anma programları (tüm kurumlar ve özellikle okulların katılımıyla) aracılığıyla mümkündür.
Caca Bey Medresesi’nin UNESCO Geçici Miras Listesi’nden Kalıcı Listeye taşınması için müracaat yapılması.
Caca Bey Medresesi’nin UNESCO Kalıcı Miras Listesine taşınması, Kırşehir’in bilim ve astronomi tarihi açısından da ne kadar ilerici bir merkez olduğunu ispatlayacak ve Kırşehir’i turizme de büyük katkısı olan bir marka değerine taşıyacaktır. Bir müracaat ve restorasyon/tanıtım projesiyle bu statü Kalıcı Miras Listesi’ne taşınabilir. Bu başarı, Kırşehir’in uluslararası bilinirliğini en üst seviyeye çıkarır.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde (KAEÜ) öğrenim gören Türk Cumhuriyetler ve Akraba Topluluklar Öğrencileri Destek Programı Oluşturulması.
Yurtdışından gelen Türk Dünyası öğrencileri, bu markanın en önemli elçileridir. YTB’nin sağladığı maddi destek hayati olsa da, öğrencilerin manevi adaptasyonu, sosyal entegrasyonu ve kültürel aidiyet hissi, yerel inisiyatiflerle güçlendirilmelidir. Bu proje, Ahiliğin temel prensibi olan kardeşliği ve dayanışmayı Türk Dünyası için somut bir eyleme dönüştürecektir. Projeye Kırşehir Valiliği, Kırşehir Belediyesi, KAEÜ Rektörlüğü, STK’lar (Örn: Ticaret Odası, Esnaf Odaları), Yerel Gönüllü Ailelerin katılımıyla gerçekleştirilebilir.
Gönüllü Kırşehirli ailelerin katılımı ile KAEÜ‘nün öğrenci koordinatörlüğü ile eşleştirilerek her bir öğrenciye “Kardeş Aile” atanabilir. Aileler, öğrencileri ayda en az bir kez evlerinde ağırlar, yerel bayram ve özel günlerde (bayramlar, düğünler, Nevruz, Hıdırellez) öğrencilere manevi destek olur ve Türk-İslam geleneklerini uygulamalı olarak gösterir. Koordinasyon: KAEÜ Dış İlişkiler Birimi ve belirlenen STK’lar, aile-öğrenci eşleşmelerini ve periyodik toplantıları koordine eder.
Kırşehir Valiliği/Belediyesi öncülüğünde, Kırşehir Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) ve Esnaf Odalarının katılımıyla “Ahi Evran Destek Fonu” oluşturulabilir. Amaç: Fondan, acil sağlık veya eğitim ihtiyaçları doğan ya da YTB bursu dışındaki ek masraflar için öğrencilere dönemsel veya tek seferlik küçük miktarlarda ek maddi destek sağlanır. Sürdürülebilirlik: Fon, yerel hayırseverlerin, Ahilik ruhuna uygun bağışlarının kabul edildiği şeffaf bir mekanizma ile yürütülür.
KAEÜ FİZİK BÖLÜMÜ BÜNYESİNDE BİR “CACA BEY ARAŞTIRMA MERKEZİ” KURULMASI.
Caca Bey Medresesi (1272), Selçuklu döneminde sadece dinî ilimlerin değil, aynı zamanda astronomi ve uzay bilimlerinin de öğretildiği, Anadolu’nun ilk uzay bilimleri okulu olarak kabul edilen nadir bir yapıdır. Bu merkezin kurulması, Kırşehir’in sadece kültürel (Ahilik, Bozlak) değil, aynı zamanda bilimsel düşünce geleneğinin de merkezi olduğunu ulusal ve uluslararası platformlarda tescil edecektir.
Disiplinler Arası Köprü: Mevcut Fizik Bölümü’nün astrofizik ve kozmoloji alanındaki potansiyeli, bu merkez ile somutlaştırılabilir. Merkez, Fizik Bölümü’nün temel eğitimini, Arkeoloji, Tarih ve Türk Dili bölümlerinin Tarihsel Astronomi ve İslam Bilim Tarihi alanındaki çalışmalarıyla birleştirerek disiplinler arası projeler üretmesini sağlar.
Öğrenci ve Akademisyen Çekimi: Türkiye‘de tarihi astronomi mirasını bir bilim merkezi adıyla kurumsal düzeye taşıyan az sayıda üniversite bulunmaktadır. Bu merkez, yurt içinden ve özellikle Türk Dünyası’ndan tarihi ve modern astronomi alanında uzmanlaşmak isteyen lisansüstü öğrencileri (Yüksek Lisans ve Doktora) ve araştırmacıları KAEÜ‘ye çekebilir.
Ayrıca, merkezin koordinasyonuyla Medrese çevresinde ve Kırşehir‘in temiz gökyüzü alanlarında halka açık gözlem etkinlikleri ve Gökyüzü Şenlikleri düzenlenerek bilimsel turizm potansiyeli harekete geçirilir. Merkez, lise ve ortaokul öğrencilerine yönelik bilimsel atölyeler ve eğitim programları düzenleyerek STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) alanlarına olan ilgiyi artırır ve gençleri modern bilim alanlarına teşvik eder.
Sonuç olarak: “Caca Bey Araştırma Merkezi”, KAEÜ‘nün kurumsal kimliğini Kırşehir’in eşsiz tarihiyle bütünleştirerek, Fizik Bölümü’nü bölgesel ve ulusal düzeyde bir ihtisas merkezi haline getirecek stratejik bir yatırım olabilir.
HALEN CAMİ OLARAK KULLANILAN CACA BEY MEDRESESİ’NİN “CACA BEY ASTRONOMİ MÜZESİ” OLARAK DÜZENLENEREK MARKALAŞTIRILMASI VE ULUSLARARASI ALANDA TURİZME VE AKADEMİSYENLERE AÇILMASI.
Caca Bey Medresesi (1272), yalnızca bir dinî eğitim kurumu değil, aynı zamanda minaresindeki gözlem kulesi detayları ve mimari yapısıyla Anadolu’nun ilk astronomi ve uzay bilimleri okuludur. Bu tarihi işlev, esere üstün evrensel değer katmaktadır.
Astronomi araştırmaları amacıyla kurulan medresenin halen cami olarak kullanılması, bu tarihi bilim misyonunun tam olarak yansıtılmasını engellemektedir. Medresenin “Caca Bey Astronomi Müzesi” olarak düzenlenmesi, eserin özgün bilimsel kimliğini yeniden ihya edecektir. Bu düzenleme, yapının UNESCO nezdindeki değerini artırarak Kalıcı Miras Listesi başvurusu için en güçlü argümanı oluşturacaktır. Türkiye’de Selçuklu ve Osmanlı döneminde inşa edilen ve ayakta olan binlerce cami var, ancak astronomi ve matematik dersleri verilen gökbilim amaçlı ve rasathane olarak kullanılan sadece iki eser yer almaktadır. Bunlardan birisi Sivas Gök Medrese (M.S. 1271) diğeri ise Caca Bey Medresesi’dir. Dünya örnekleri de bir elin parmakları sayısını bulmamaktadır. Caca Bey Medresesi’ni mevcut diğer yapılardan ayıran temel fark, onun bir eğitim kurumu (medrese) ile rasathaneyi aynı mimari bütünlükte ve Anadolu Selçuklu döneminde birleştirmiş olmasıdır.
Caca Bey Astronomi Müzesi” markası, Kırşehir‘i uluslararası alanda doğrudan hedef kitlelere tanıtabilir. İslam Bilim Tarihi Araştırmacıları: Bu alanda çalışan akademisyen ve öğrenciler için birincil ziyaret ve araştırma noktası olur.
UNESCO Güzergâhları: Müze, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu ve Kültür Bakanlığı’nın uluslararası bilim ve tarih güzergâhlarına (örneğin İpek Yolu’nun bilim ve sanat kollarına) dahil edilmesi için güçlü bir gerekçe sunar.
“Dark Sky” (Karanlık Gökyüzü) Turizmi: Müze, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’ndeki (KAEÜ) Caca Bey Araştırma Merkezi (önceki öneri) ile entegre edilerek, uluslararası amatör ve profesyonel astronomi toplulukları için Kırşehir’i bir gözlem destinasyonu olarak konumlandırabilir. Müzenin yönetimi ve içeriği için bir kamu-üniversite iş birliği modeli uygulanabilir.
KAEÜ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ BÜNYESİNDE “ORTA ANADOLU HİTİT ARAŞTIRMALARI MERKEZİ” KURULARAK YENİ KAZI ÇALIŞMALARI İÇİN AKADEMİK PERSONEL VE PROJE DESTEĞİ YARATILMASI.
Bu proje, Kırşehir‘in toprak altındaki Hititler’den Roma‘ya uzanan zengin arkeolojik mirasını gün yüzüne çıkarmayı, bu sayede şehrin bilimsel ve kültürel turizm potansiyelini katbekat artırmayı hedeflemektedir. Mevcut kazılar ve bulguların potansiyelin yüzde onu bile olmadığı düşünüldüğünde projenin önemi ortaya çıkacaktır. Bu projelerin ulusal kadar uluslararası desteği de kolayca çekmesi olasıdır.
“Kırşehir’in Kayıp Şehirleri” Projesi ile: Özellikle Kırşehir’in doğu ve güneydoğu kesimlerinde (Kaman-Kırşehir-Nevşehir hattı), Kültepe Yazılı Belgelerinde adı geçme ihtimali olan Hitit/Asur ticaret kolonisi dönemine ait potansiyel yerleşim yerlerinin tespiti ve kazı önceliklendirilmesi yapılmalıdır. Yeni kazılarla geliştirilmeye ve tanıtıma muhtaç Mucur bölgesindeki Yeraltı Şehri ve mağaralar (mevcut durumda %1’lik bölümü bile açılmamış/düzenlenmemiştir) da önemli bir potansiyel taşımaktadır.
KAEÜ bünyesinde, özellikle Hititler ve Frigler dönemine odaklanan bir araştırma merkezi Türkiye’deki diğer üniversiteler (Ankara, Çankırı Karatekin vb.) ve yurt dışındaki ilgili kurumlarla (örneğin Chicago Üniversitesi’nin Hitit araştırmaları) ortak proje başvurularının (TÜBİTAK, AHİKA, AB Horizon programları) tek elden yapılmasını sağlar. Araştırma Merkezinin, Kalehöyük Arkeoloji Müzesinin yer aldığı Kaman’da kurulması da değerlendirilebilir ve avantajlar yaratabilir.
KIRŞEHİR BÖLGESİNİN ARKEOLOJİK ENVANTERİNİN GÜNCELLENMESİ VE DİJİTALLEŞTİRİLMESİ.
LIDAR ve Drone Teknolojisi Kullanımı: Kırşehir ve çevresindeki bilinen höyükler, tümülüsler ve potansiyel yerleşim alanları için LIDAR (Light Detection and Ranging) ve yüksek çözünürlüklü drone görüntüleme teknolojileri kullanılarak kapsamlı bir jeofizik tarama yapılmalıdır. Bu, yüzeyin altındaki yapıları (özellikle Hitit ve Frig yerleşimlerini) tespit ederek nokta atışı kazı alanları belirlenmesini sağlar.
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Envanteri: Elde edilen tüm veriler (LIDAR, jeofizik, eski envanter bilgileri) entegre bir CBS (GIS) veri tabanına işlenmelidir. Bu sistem, KAEÜ (Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi) Arkeoloji Bölümü, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü ve Müze Müdürlüğü arasında ortak kullanıma açılmalıdır.
YUKARIDAKİ FAALİYET VE PROJELERE PARALEL OLARAK, BELİRLENECEK BEŞ YILLIK BİR DÖNEMDE “KIRŞEHİR MARKA KİMLİĞİ TANITIM SEFERBERLİĞİ” İLAN EDİLMESİ.
Kırşehir; Ahilik, Ahi Evran, Âşık Paşa, Hacı Bektaş-ı Veli, Bozlak/Abdal geleneği ve Millî Mücadele Tarihi gibi çok sayıda güçlü tarihi şahsiyet ve kültürel varlığa sahiptir. Ancak bu unsurlar bir araya getirilememekte, bu da tekil, güçlü ve akılda kalıcı bir Kırşehir marka kimliği oluşmasını engellemektedir.
Anadolu‘nun kalbinde yer alan Kırşehir; Ahilik, Türk Dili’nin kurucuları ve Bozlak geleneği gibi üç ana kültürel sütun üzerinde yükselen eşsiz bir medeniyet beşiğidir. Ancak, bu benzersiz birikimine rağmen, Kırşehir‘in tanıtım faaliyetlerinde ve ulusal bilinirlikte, potansiyelinin çok altında kaldığı hak ettiği ulusal ve uluslararası görünürlüğe ulaşamadığı gözlemlenmektedir.
Bu durum, şehrimizin sadece turizm potansiyelini değil, aynı zamanda ekonomik ve kültürel yatırım çekme kapasitesini de olumsuz etkilemektedir. Şehrimizin tanıtımını hak ettiği seviyeye çıkarmak, kültürel varlıklarımızı ekonomik değere dönüştürmek ve genç nesillere bu mirası sahiplendirmek amacıyla, kapsamlı ve çok paydaşlı bir Tanıtım Seferberliği başlatılması elzemdir.
Tek Bir Çatı Markası: Kırşehir’in tanıtım sloganı ve görsel kimliği, tüm bu unsurları kapsayan tek bir ana fikir üzerine inşa edilmelidir. Önerilen Marka Konumlandırması: “Kırşehir: Türk Dili’nin Beşiği, Ahiliğin ve İrfanın Başkenti.” veya benzeri bir kavramlaştırmayla sağlanabilir.
Tanıtım Ajansı Kurulması: Valilik, Belediye, Üniversite (KAEÜ) ve Ticaret Odası iş birliğiyle, kâr amacı gütmeyen veya profesyonel hizmet alımıyla çalışan bir “Kırşehir Tanıtım ve Marka Geliştirme Ajansı/Koordinasyon Kurulu” kurulabilir. Bu kurul, tüm tanıtım faaliyetlerinin tek elden, profesyonel ve kurumsal bir dille yönetilmesine katkı sağlayacaktır.
Rota Geliştirme: “Ahi Evran İzinde: Ticaret ve Ahlak Rotası”, “Âşık Paşa ile Türk Dili Rotası”, “Gönül Sultanları Müzik Rotası” gibi tematik turizm rotaları oluşturularak ulusal tur operatörlerine pazarlanabilir.
Dr. Salih AKYÜREK
Emeki Albay