Âşık Paşa’nın Türbesi İçin Önemli Gelişme: PROJE KURULA SUNULDU

Kırşehir Valisi Murat Sefa Demiryürek’in duyarlılıkla konuya el atması ve takibi ve Kırşehir Milletvekili Necmettin Erkan’ın desteğiyle yürütülen Âşık Paşa Türbesi’nin korunması çalışmalarında önemli bir aşamaya gelindi.

Hazırlanan proje, ilgili koruma kuruluna onay için sunuldu. Ancak kitabeyi örten bitkiler, duvarlardaki çatlak ve dökülmeler ile üst örtüde yetişen ağaç, koruma çalışmalarının aciliyetini ortaya koyuyor.

Anadolu’da Farsçanın devlet ve yönetim çevrelerinde, Arapçanın din ve ilim alanında ağırlık taşıdığı bir dönemde Türkçenin ihmal edilmesine itiraz eden Âşık Paşa, Garibnâme’yi Türkçe kaleme alarak Türk dilinin gelişmesinde önemli bir mihenk taşı oldu. Onun Kırşehir’deki türbesini korumak, Türk dilinin ve kültürünün bu büyük savunucusunun hatırasına sahip çıkmak ve gelecek kuşaklara sürdürebilir bir şekilde aktarmak anlamına da geliyor.

Bir süredir gündeme getirdiğimiz ve takip ettiğimiz Âşık Paşa Türbesi’nin korunmasına yönelik çalışmalarda, proje hazırlığının kurul değerlendirmesine ulaşması umut veriyor. Buna karşılık, son saha gözlemleri tarihî yapının bakım ve koruma ihtiyacının sürdüğünü gösteriyor.

VALİ DEMİRYÜREK’İN TAKİBİNDE ÖNEMLİ AŞAMA

Çalışmaların son durumuna ilişkin edinilen bilgilere göre, Vali Murat Sefa Demiryürek’in yakından takip ettiği süreçte hazırlanan proje, onay için ilgili koruma kuruluna gönderildi.

Üç boyutlu ölçüm ve taramalarla ayrıntılı biçimde belgelenen türbeye ilişkin sanat tarihçilerinin ve inşaat mühendislerinin çalışmaları da sürüyor. Zemin etüdü için anlaşma sağlanırken, arazideki kot farkları ve bahçede bulunan tarihî mezar taşları nedeniyle sondaj çalışmalarının kontrollü yürütülmesi üzerinde duruluyor.

Yapıya ve çevresindeki kültür varlıklarına zarar verilmemesi için zemine yönelik müdahalelerin uzmanların gözetiminde gerçekleştirilmesi önem taşıyor. Projenin kurula sunulması, restorasyon uygulamasına geçilmesi yolunda önemli bir hazırlık aşamasını oluşturuyor.

TÜRBENİN MEVCUT DURUMU PROJE PAFTALARINA İŞLENDİ

Hazırlanan “Kırşehir Âşık Paşa Türbesi Rölöve Projesi” paftasında yapının vaziyet planı, zemin kat ve tavan planları, kesitleri ile dört cephesine ait görünüşler bulunuyor. Türbenin çevresindeki mezarlık alanları ve bahçe düzeni de çizimlerde yer alıyor.

Yapının mevcut ölçülerini ve mimari özelliklerini belgeleyen bu çalışma, koruma ve restorasyon müdahalelerinin bilimsel bir temele oturtulması açısından önem taşıyor. Üç boyutlu ölçüm taramaları da tarihî yapının ayrıntılı biçimde belgelenmesi için yürütülen çalışmaların bir parçasını oluşturuyor.

KİTABEYİ ÖRTEN OTLAR VE DALLAR BELGELEMEYİ GÜÇLEŞTİRİYOR

Proje sürecindeki ilerlemeye karşılık, 13 Ekim 2026’da türbenin kitabesi ve çevresindeki mezar taşlarını belgelemek üzere saha çalışması yapan sanat tarihçilerinin ilettiği not, mevcut sorunlara dikkat çekiyor.

Sanat tarihçileri, kitabeyi örten otlar ve ağaç dalları nedeniyle yazıtın fotoğrafını gerektiği biçimde çekemediklerini bildirdi. Paylaşılan fotoğraflarda da kitabenin önüne uzanan dallar, taş aralarından çıkan bitkiler ve taş yüzeylerindeki bozulmalar görülüyor.

Saha notunda, yapının duvarlarında otlanmanın yanı sıra dökülmeler ve çatlaklar bulunduğu belirtiliyor. Bitkilerin büyümesinin kitabeye ve yapı yüzeylerine verebileceği zararın artmasından endişe ediliyor.

ÜST ÖRTÜDE YETİŞEN AĞAÇ İÇİN UYARI

Sanat tarihçilerinin dikkat çektiği bir diğer sorun ise türbenin üst örtüsü üzerinde yetişen ağaç. Uzmanlar, bu ağacın büyüdükçe üst örtüye ciddi zarar verebileceği uyarısında bulunuyor. Çevredeki ağaçların da türbenin görünümünü kapattığını belirtiyorlar.

Kırşehirde kitabaler ve mezar taşları üzerinde çalışmaya gelen Sanat Tarihcileri :”Saha çalışması sırasında türbenin kitabesi ottan görülemez olduğu imkanlar dahilinde fotoğrafı çekilemediğini. otlar büyüdükçe kitabeye de büyük zararlar vereceğini. yapının duvarlarını otların sardığını daha da vahimi aynı zaman dökülmeler ve çatlaklar oluştuğunu türbenin üst örtüsü üzerinde de ağaç bile çıktığını Bu ağaç büyüdükçe yapının üst örtüsüne büyük ölçüde zarar vereceğini”belirterek ciddi uyarı yapmışlardır

Bu gözlemler, tarihî taş işçiliğinin, kitabenin ve yapı bütünlüğünün korunması için bitkilenmenin uzmanlarca değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Gerekli müdahalelerin esere zarar vermeden, yetkili kurumların gözetiminde yapılması önem taşıyor.

GEÇEN YIL GÜNDEME GETİRMİŞTİK

27 Ekim 2025 tarihli yazımızda, türbenin bakımsız durumunu, çevresindeki ağaçlarla görünmez hâle gelmesini, yapının korunmasına ilişkin sorunları ve tarihî mezar haziresine yönelik geçmiş müdahaleleri gündeme taşımıştık. Aynı yazıda UNESCO sürecine ilişkin eleştirilerimize de yer vererek esas sorumluluğun, bu mirası özgünlüğünü bozmadan korumak olduğunu vurgulamıştık.

28 Ekim 2025 tarihli haberimizde ise Vali Demiryürek’in doğrudan devreye girerek Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile protokol üzerinden proje hazırlık sürecini başlatmak üzere harekete geçtiğini duyurmuştuk. Haberde rölöve, restitüsyon, restorasyon, statik ve çevre düzenlemesi projelerinin hazırlanmasına yönelik görev ve sorumlulukları aktarmıştık.

Bugün projenin kurula sunulması, o süreçte yeni bir aşamaya gelindiğini gösteriyor. Son saha gözlemleri ise tarihî yapının korunması ihtiyacının güncelliğini ve aciliyetini koruduğunu ortaya koyuyor.

TÜRKÇENİN MİHENK TAŞLARINDAN BİRİNİN HATIRASI

yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında yaşayan Âşık Paşa, Türkçe konuşan insanların kendi dillerinde okuyup anlayabilmelerini ve bilgiye ulaşabilmelerini gözeterek eser verdi.

1330 yılında tamamladığı Garibnâme, bu düşüncenin kalıcı bir ürünü oldu. Türkçenin geri planda bırakılmasına karşı ortaya koyduğu yaklaşım ve Türkçe kaleme aldığı eseriyle Âşık Paşa, Anadolu’da Türk dilinin edebiyat ve düşünce dili olarak gelişmesine büyük katkı sağladı.

Bu nedenle onun türbesinin korunması, Kırşehir’in tarihî bir yapısının yaşatılmasının yanında, Türk dilinin ve Anadolu’nun kültürel hafızasının gelecek kuşaklara aktarılması bakımından da ortak bir sorumluluktur.

DUYARLI TAKİP VE DESTEK, KORUMA ÇALIŞMASINA GÜÇ VERİYOR

Vali Murat Sefa Demiryürek’in konuyu sahiplenerek bizzat takip etmesi ve teknik ayrıntılar üzerinde durması kıymetli. Kırşehir Milletvekili Necmettin Erkan’ın desteği de bu önemli kültür mirasının korunması için yürütülen çalışmaya güç veriyor.

Şimdi beklenti, kurul değerlendirmesi ve teknik hazırlıkların ilerlemesiyle birlikte, türbedeki mevcut zararların büyümesini önleyecek koruma tedbirlerinin de yetkili uzmanlarca ele alınması. Çevre düzenlemesinin tarihî mezar taşlarını gözeterek türbenin görünürlüğünü yeniden sağlaması da bu sürecin önemli bir parçası.

Âşık Paşa’nın hatırasına sahip çıkmak, türbesini görünür, bakımlı ve güvenli biçimde geleceğe taşımayı gerektiriyor. Atılan somut adımlar umut veriyor; kitabeyi örten bitkiler ve yapıda gözlenen bozulmalar ise bu umudun gecikmeden koruma uygulamalarına dönüşmesinin önemini hatırlatıyor.